Anna Maria Abbona hoort voor mij bij de wijnhuizen die perfect laten zien waarom Dogliani zoveel meer aandacht verdient. Vanuit Moncucco, hoog in de heuvels van Farigliano, bouwden Anna Maria Abbona en haar man Franco Schellino een familiedomein uit waarin Dolcetto nog altijd een hoofdrol speelt.
Hun verhaal gaat tegelijk veel verder dan Dolcetto. Vandaag vind je hun wijngaarden op verschillende plekken in de Langhe, van Farigliano en Marsaglia tot Monforte d’Alba. Nebbiolo, Barolo, Nascetta en de druiven voor Alta Langa DOCG kregen naast Dolcetto hun eigen plaats binnen het domein.
Een familiegeschiedenis die begon in de wijngaard
De geschiedenis van de familie Abbona in Farigliano gaat terug tot het einde van de 19de eeuw. Overgrootvader Giuseppe werkte hier als pachter. Grootvader Angelo werd later zelf landeigenaar en plantte in 1936 de historische wijngaard Maioli aan.
Die Maioli is belangrijk in het verhaal van het domein. Na de ravage van phylloxera experimenteerde Angelo er met verschillende combinaties van Dolcetto-klonen en onderstammen. De wijngaard ligt op 500 tot 550 meter hoogte, op kalkrijke mergel en steile hellingen met zuidelijke tot zuidwestelijke expositie. Vandaag komen hier nog altijd de druiven voor Dogliani Superiore Maioli vandaan.
Vanaf de jaren 1960 breidde Giuseppe, de vader van Anna Maria, het familiebezit verder uit. Toch leek het er lange tijd op dat Anna Maria een heel andere richting zou uitgaan. Ze werkte als grafisch ontwerper en had aanvankelijk geen plannen om het familiebedrijf voort te zetten.
In 1989 veranderde dat.
Na de moeilijke periode die de Italiaanse wijnsector in de jaren 1980 doormaakte, overwoog Giuseppe de familiewijngaarden te verkopen. Anna Maria koos samen met haar man Franco Schellino voor een andere weg. Ze keerde terug naar Farigliano, leerde opnieuw werken met de oude wijnstokken en begon samen met Franco kwaliteitswijn te maken met Dolcetto uit Dogliani.
Dat werd het begin van een nieuw hoofdstuk voor het familiedomein.
Franco in de wijngaard, Anna Maria als drijvende kracht
Wie Anna Maria en Franco kent, merkt snel hoe verschillend en tegelijk complementair ze zijn.
Franco is in de eerste plaats een man van de wijngaard. Hij groeide zelf op in een familie van landbouwers en wijnbouwers en heeft een sterk gevoel voor grond, planten en microklimaat. Je vindt hem dan ook veel sneller tussen de wijnstokken dan achter een bureau.
Anna Maria heeft dan weer een sterk gevoel voor communicatie en de commerciële kant van het wijnbedrijf. Haar vroegere carrière als grafisch ontwerper lijkt achteraf bekeken helemaal niet zo ver verwijderd van wat ze vandaag doet. Ze weet waar ze met het domein naartoe wil en hoe ze haar wijnen en haar streek naar buiten wil brengen.
Samen hebben Anna Maria en Franco het familiebezit stap voor stap uitgebouwd. Intussen werken ook hun zonen Federico en Lorenzo mee aan het domein en krijgt de volgende generatie steeds meer verantwoordelijkheid.
Van Farigliano tot Monforte d’Alba
De thuisbasis blijft Moncucco in Farigliano. Hier liggen de wijngaarden hoog, rond 500 meter en op sommige plaatsen nog hoger. Dolcetto voelt zich goed thuis op deze heuvels en vormt nog altijd een belangrijk deel van de identiteit van Anna Maria Abbona.
De familie bleef ondertussen verder zoeken naar interessante percelen en nieuwe mogelijkheden binnen de Langhe.
In Marsaglia, in de Alta Langa, vond ze een heel ander terroir dan rond Farigliano. De hogere ligging en het koelere klimaat bieden goede omstandigheden voor onder andere Pinot Nero en Chardonnay.
Die druiven gebruikt het domein ook voor zijn Alta Langa DOCG, de traditionele mousserende wijn van Piemonte. Alta Langa wordt volgens de metodo classico gemaakt. De tweede gisting gebeurt op fles en de wijn rijpt daarna langdurig op de gisten. Die werkwijze zorgt voor fijne belletjes, meer structuur en extra complexiteit.
Alta Langa is daarmee een heel andere kant van Anna Maria Abbona. Het laat tegelijk mooi zien hoe breed het domein ondertussen geworden is, zonder de band met de hoge heuvels van de Langhe te verliezen.
In 2009 vond de familie bovendien een oude cascina boven op Bricco San Pietro in Monforte d’Alba. Rond het huis werden nieuwe wijngaarden aangeplant op bijna 500 meter hoogte, met uitzicht over de Alta Langa en de heuvels van Barolo.
Bricco San Pietro groeide uit tot hun tweede thuis in de Langhe en tot een belangrijke plek binnen hun werk met Nebbiolo en Barolo.
Werken met respect voor de plek
Bij Anna Maria Abbona begint wijn in de wijngaard. Hoogte, expositie, bodem en de keuze van het druivenras bepalen mee hoe een perceel wordt gebruikt.
Dat zie je duidelijk bij Dolcetto. De familie beschikt over oude wijngaarden zoals Maioli, waar de leeftijd van de wijnstokken, de hoge ligging en de kalkrijke mergel mee het karakter van de wijn bepalen.
Ook duurzaamheid krijgt steeds meer aandacht. De familie kijkt daarbij breder dan alleen de wijnstok en grijpt terug naar het vroegere landbouwmodel van de Langhe, waar verschillende gewassen naast elkaar bestonden en biodiversiteit vanzelfsprekend deel uitmaakte van het landschap.
Met Federico en Lorenzo krijgt die visie stilaan een volgende generatie.
De wijnen van Anna Maria Abbona
Dolcetto blijft de rode draad door het assortiment. Het domein laat mooi zien hoeveel gezichten deze druif kan hebben, van toegankelijke Dolcetto tot veel serieuzere Dogliani en Dogliani Superiore uit oude en hoger gelegen wijngaarden.
Daarnaast werkt de familie met typische Piemontese druiven zoals Nebbiolo, Barbera en Nascetta.
Met de Alta Langa DOCG komt daar een heel andere wijnstijl bij. Pinot Nero en Chardonnay uit hoger gelegen wijngaarden krijgen via de traditionele flesgisting en rijping op de gisten tijd om finesse en complexiteit te ontwikkelen.
In Monforte d’Alba staat Nebbiolo centraal en maakt de familie ook Barolo. Zo vertelt het assortiment eigenlijk de geografische ontwikkeling van het domein, van de Dolcetto-heuvels rond Farigliano tot de hogere wijngaarden van Alta Langa en de Barolozone van Monforte d’Alba.
Mijn band met Anna Maria Abbona
Anna Maria is voor mij ondertussen veel meer dan de naam van een producent op een fles wijn. Ik werk al sinds 2016 met haar samen en heb in die jaren het domein en de familie van dichtbij zien evolueren.
Wat ik bijzonder aan haar waardeer, is haar energie. Anna Maria is ondernemend, commercieel sterk en weet heel goed waar ze met haar wijnhuis naartoe wil. Franco vind je dan weer veel sneller tussen de wijnstokken. Die combinatie typeert hen eigenlijk perfect.
Door de jaren heen hebben we heel wat mooie momenten samen beleefd. Een van de bijzonderste blijft voor mij dat Anna Maria en ik samen tot Cavaliere werden benoemd. Zoiets vergeet je uiteraard niet.
Maar even waardevol zijn de gewone momenten in Piemonte. Samen een glas drinken, praten over een nieuwe jaargang, zien wat er veranderd is in de wijngaarden en telkens opnieuw ontdekken waar de familie mee bezig is.
Na zoveel jaren samenwerking kijk ik anders naar hun wijnen. Ik ken de mensen achter de fles, hun geschiedenis en de plekken waar de druiven groeien. Dat verhaal geef ik graag mee wanneer je bij Pura Passione Piemonte een wijn van Anna Maria Abbona kiest.
Ontdek de wijnen van Anna Maria Abbona
Wil je het domein echt leren kennen, dan is Dogliani een logisch vertrekpunt. Dolcetto ligt aan de basis van hun familiegeschiedenis en laat hier zien hoeveel karakter de druif kan hebben.
Ook hun Nascetta en Nebbiolo zijn het ontdekken waard. Met Alta Langa DOCG proef je de frisse, hoger gelegen kant van het domein, terwijl de Barolo’s uit Monforte d’Alba je meenemen naar een ander hoofdstuk van hun verhaal.
