Darmagi is dus veel meer dan “een wijn”. Het is een statement, een breuk met gewoonte, én tegelijk een heel rationele reactie op de realiteit van die tijd. In de jaren 70 was de internationale wijnmarkt simpelweg nog niet klaar om Barbaresco in al zijn nuance te lezen.

Nebbiolo als “marsmannetje” op de buitenlandse markt

Angelo Gaja vertelt hoe Nebbiolo toen vaak nergens op leek, althans niet in het referentiekader van het internationale publiek. Buiten Italië was de automatische vergelijking Bordeaux. En als je Nebbiolo langs die meetlat legt, krijg je commentaar dat vandaag bijna vreemd klinkt, “te licht van kleur”, “te tanninerijk”, “te weinig vol”.

Om even te kaderen: tannines zijn die structuurgevende stoffen uit schil en pit die je mond wat droger doen aanvoelen. Nebbiolo heeft daar van nature veel van, zeker jong.

De echte ambassadeurs in het buitenland waren toen vaak Italiaanse restaurants. Daar konden mensen Barbaresco leren kennen in de juiste context, aan tafel, met eten, met uitleg. Maar buiten die cirkel bleef Piemonte voor velen “een onbekende taal in een kamer vol mensen”, zoals Gaja het zelf omschrijft.

En precies daar ontstond de ingeving, Cabernet Sauvignon maken in Barbaresco. In die periode klonk dat bijna provocerend, en toch zat er een duidelijke strategie achter.

De “malinconia” na Engeland en de VS

Gaja herinnert zich een gevoel van melancholie wanneer hij terugkwam van reizen naar Engeland en de Verenigde Staten. Daar voelde hij enthousiasme en mogelijkheden. Eenmaal terug thuis botste hij op de taaie opdracht om de waarde van Piemontese wijnen buiten de niche van kenners duidelijk te maken.

Niet omdat de wijnen niet goed waren, wel omdat de markt nog geen taal had om ze snel te plaatsen.

Vader Giovanni Gaja, traditioneel tot in het bot

Het verhaal van Darmagi is ook een familieverhaal. Giovanni Gaja, Angelo’s vader, stond bekend om zijn rigoureuze, traditionele visie. Hij dronk praktisch alleen Barbaresco, zelden Barolo, nooit Bordeaux of Bourgogne.

Dus toen het idee kwam om Cabernet te planten, was zijn reactie logisch binnen die logica: waarom een ander druivenras introduceren dan Nebbiolo als “we al het beste van het beste hebben”?

Toch kwam er toestemming. Giovanni zag de vastberadenheid van zijn zoon en de ambitie om Barbaresco te laten schitteren. Maar hij koppelde er een voorwaarde aan, de aanplant moest gebeuren ver weg, buiten zijn zicht. Helemaal achteraan op het domein, “gewoon een experiment”.

Voor Angelo was dat het kantelpunt, het groene licht om Cabernet te planten.

Il Bricco, gekozen met analyse en symboliek

Dan bleef de vraag, waar zet je Cabernet in Barbaresco?

Gaja liet de bodems analyseren en stuurde de resultaten naar de universiteit van Bordeaux, met een heel directe vraag: welk perceel is het meest geschikt voor Cabernet Sauvignon?

Het antwoord wees naar een wijngaard in het hart van het dorp Barbaresco, op de heuvel Il Bricco. Symbolisch geladen, want dit was “de heuvel”, daar stond ook het huis van zijn vader.

De bodem wordt beschreven als leemachtig, met een goede aanwezigheid van zand en silt, matig alkalisch en met zeer veel totaal kalk. Op die plek stond een oude Nebbiolo-wijngaard, te oud om nog mee door te gaan. Ze was gerooid, de grond lag te rusten, klaar voor heraanplant zoals de traditie het voorschreef.

Alleen, die keer werd de traditie niet gevolgd.

Februari 1978, de aanplant van Cabernet in Barbaresco

In februari 1978, terwijl Giovanni de winterperiode in Sanremo doorbracht, werd de Cabernet Sauvignon aangeplant. Het perceel was 1,98 hectare, met een zuidexpositie en een stevige hellingsgraad van 30%.

De stokken kwamen uit Bordeaux en waren geënt op een onderstam die geschikt is voor kalkrijke bodems. Angelo Gaja gaf de uitvoering aan Gino Cavallo, de historische wijngaarddirecteur.

Cavallo was een Nebbiolo-man. Hij beleefde deze operatie als ketterij. Er botsten visies, korte snoei, groene oogst. Cabernet was zelfs “een variëteit die hij niet eens kon uitspreken”.

Wanneer Giovanni thuiskwam en de heraangeplante wijngaard zag, begreep hij meteen wat er gebeurd was. Zijn reactie werd legendarisch, hand op het voorhoofd, ogen naar de hemel, en één woord: “Darmagi”.

Wat betekent Darmagi?

In het Piemontese dialect betekent Darmagi “wat jammer!”, en het roept ook het Franse dommage op. Je hoort zelfs een echo van damage in het Engels. Die gelaagdheid past perfect bij een wijn die tegelijk een knipoog en een breekijzer was.

Angelo Gaja vertelt dat hij de naam uiteindelijk omarmde en ze gebruikte voor de eerste jaargang Darmagi Vino da Tavola 1982. Ook dat detail is betekenisvol, het was een vroege vorm van durf, een dialectnaam op een etiket, met ironie én affectie richting traditie.

Giovanni Gaja wou Darmagi nooit drinken. Hij hield van oudere wijnen, en Darmagi was voor hem nooit oud genoeg. Er kwam geen generatiebreuk, wel duidelijke teleurstelling, en met de tijd ook een soort zelfspot die deel werd van de identiteit van het domein.

Identiteit en stijl, een Cabernet met Piemontese ruggengraat

Doorheen de jaren werd Darmagi een wijn die gesprekken opent en deuren losmaakt. Hij wekt nieuwsgierigheid en leidt proevers richting Barbaresco en de Langhe.

Het interessantste is de stijlkeuze. Dit wordt niet neergezet als een klassieke Cabernet zoals Bordeaux, en ook niet als een “internationale” interpretatie die vooral op kracht mikt.
Het is Cabernet Sauvignon met een duidelijke Piemontese stempel.

De beschrijving is opvallend precies:

• tannines gespannen en fris, bijna zoals Nebbiolo
• een slanker mondgevoel
• zelden uitgesproken pyrazine-toetsen, dat zijn die typische “groenige” aroma’s die Cabernet soms kan geven (paprika, groene kruidigheid)
• geuren van rood fruit, braam, viooltje
• zoethout en kruiden zoals munt en tijm
• en ook aardse tonen, richting wortel en schors

Vanaf het begin werd gewerkt met lage opbrengsten, 30 tot 35 hl per hectare, om rijpheid en aromatische diepte te halen. Door de zuidexpositie en de hogere ligging krijgt de wijngaard de hele dag zon.

De wijngaard vandaag, kleine bessen, dikke schil, andere vinificatie

Cabernet Sauvignon vraagt hier specifieke aandacht. De trossen zijn klein, de bessen ook, met weinig pulp en een dikke schil. Dat helpt voor gezonde druiven en bepaalt de structuur van de wijn, maar het vraagt ook om een andere aanpak dan Nebbiolo.

Met extractie en maceratie moet je preciezer werken. Extractie is wat je uit schillen en pitten haalt tijdens de gisting, maceratie is de contacttijd met die schillen. Bij Cabernet met dikke schil kan dat snel intens worden, dus afstemming is cruciaal.

Volgens de familie Gaja zijn vooral de jaargangen met een goede temperatuurschommeling tussen dag en nachttemperaturen, zeker in de laatste 10 dagen van de rijping, de jaren die aroma en complexiteit het meest naar voren brengen.

Gaia, Rossana en Giovanni Gaja noemen Darmagi “de concrete belichaming” van de futuristische ideeën van hun vader. Een wijngaard buiten de lijntjes, “lastig en uitzonderlijk”, zoals degene die hem wou.

Snelle Q&A

Wanneer werd Cabernet Sauvignon in Barbaresco aangeplant voor Darmagi?
In februari 1978.

Hoe groot is de wijngaard?
1,98 hectare, met zuidexpositie en ongeveer 30% helling.

Waar ligt Il Bricco?
In het hart van het dorp Barbaresco, op de heuvel Il Bricco.

Wat betekent Darmagi?
“Wat jammer!” in het Piemontese dialect.

Is het een Cabernet in Bordeaux-stijl?
In het verhaal wordt het net getypeerd als een Cabernet met Piemontese spanning, slanker, frisser, met zelden uitgesproken groenige toetsen.


Bronnen en foto’s: Winemag

Een feestdag met keizerlijke roots

Ferragosto werd geboren in 18 v.Chr., toen keizer Augustus de Feriae Augusti invoerde: een rustdag na de oogst om mensen en werkdieren op adem te laten komen. In 582 koppelde keizer Mauritius er het feest van Maria-Tenhemelopneming aan. De katholieke kerk nam het over in de 7de eeuw en sindsdien is 15 augustus een mix van oud Romeins eerbetoon, religieuze devotie en vooral dolce far niente.

Ferragosto anno 2025 – geen dolce far niente voor iedereen

Terwijl in andere delen van Italië de vraag luidt: “Mare o monte?”, klinkt het antwoord in Piemonte dit jaar vaak: “Monte… di lavoro.”
De bergen zijn prachtig, maar veel wijnbouwers zien ze alleen in de verte. In de Alta Langa is de oogst van Pinot Nero en Chardonnay – de basis voor die verfijnde Alta Langa bubbels – namelijk al begonnen. Recordvroeg, dankzij een zomer waarin de zon geen genade kent.

Met temperaturen tussen de 35 en 40 graden rijpt fruit razendsnel. Eén dag te lang hangen, en je krijgt geen frisse zuren meer maar overrijpe druiven die eerder richting rozijn gaan. Dus: vroeg opstaan, plukken bij het eerste licht, en hopen dat je tegen 11 uur nog niet helemaal gesmolten bent.

Geen zee, maar wel meren

Piemonte heeft geen kustlijn, dus mare o monte klinkt hier net even anders.
Voor wie vrij heeft, is Lago Maggiore of Lago d’Orta een populaire ontsnapping. Anderen kiezen voor de koelte van de bergen in Cuneo of de Val Maira. Maar de meeste locals? Die blijven in hun dorp, waar het feest letterlijk naar hen toe komt.

Sagre, processies en lang tafelen

In augustus barst Piemonte van de sagre: dorpsfeesten waar lange tafels vol lekkers klaarstaan. Denk aan vitello tonnato, tajarin al tartufo, peperoni con bagna cauda, frittata alle erbe en bunet als zoete afsluiter.
’s Middags processies ter ere van Maria, ’s avonds muziek op het plein, en soms een vuurwerkshow die het dal verlicht. Voor wie overdag in de wijngaard stond, smaakt dat eerste glas wijn aan tafel dubbel zo goed.

Een overzicht van de leukste en lekkerste sagre in de regio vind je hier: www.sagrepiemonte.it – ideaal om je Ferragosto in Piemonte te plannen.

Ferragosto bij mijn wijnbouwers

Ik hoor het ze al zeggen:

“Mijn Ferragosto? Oogsten bij zonsopgang, druiven persen voor de hitte, en ’s avonds een glas eigen Alta Langa met de buren. Wie heeft er meer nodig?”

Voor sommigen blijft er een dag of twee over om het feest te vieren, voor anderen pas als de oogst veilig binnen is. Maar dat is ook Ferragosto in Piemonte: werken voor het feest, en daarna dubbel genieten.

Een mix van traditie, warmte en wijn

Ferragosto in Piemonte is anders dan aan zee, maar minstens zo levendig:

• Eeuwenoude tradities en processies
• Een culinaire tafel waar je uren aan wil blijven zitten
• En in jaren zoals 2025: een vroege oogst die de bubbels van morgen belooft

Dus of je nu aan Lago Maggiore zit, in de schaduw van de Monviso, of tussen de rijen Nebbiolo in Barolo Buon Ferragosto a tutti.
En voor mijn wijnbouwers: hou vol. Ik kom binnenkort proeven of al dat zweet en die vroege ochtenden het waard waren.

Bronnen Foto’s:
Viaggiando Italia
La Cucina Italiana
Si viaggia
Alta Langa

Waarom zou je in de zomer alleen maar wit of rosé drinken?
Rode wijn heeft onterecht een winters imago.
Maar wie een beetje buiten de lijntjes kleurt, ontdekt al snel dat er ook lichte, frisse en fruitige rode wijnen bestaan die op hun best zijn bij warm weer.

Of je nu van plan bent om te barbecueën, een terrasavond te organiseren of gewoon iets anders wil dan de zoveelste sauvignon blanc – hier zijn vijf redenen waarom rode wijn deze zomer jouw nieuwe favoriet kan zijn.

1. Niet alle rode wijn is zwaar

Vergeet de zware winterwijnen.
Er zijn genoeg rode wijnen met een lichte body, lage tannines en verfrissende zuren die zich net thuis voelen in de zomer.
Denk aan Dolcetto, Freisa, Grignolino, Barbera of een elegante Nebbiolo uit Piemonte. Vaak zonder houtrijping, met veel rood fruit en florale toetsen.

Serveer ze licht gekoeld, tussen 14 en 16°C, en je hebt een zomerse dorstlesser met karakter.

2. Frisse rode wijnen zijn barbecueproof

Zomer betekent buiten koken, en dat vraagt om een wijn die zich staande houdt naast gegrild vlees, groenten of zelfs een vis op de BBQ.
Een Barbera d’Alba, met zijn levendige zuren en sappig fruit, is een topper bij geroosterde aubergines of gekruide halloumi.
Een Langhe Nebbiolo geeft dan weer pit aan een côte à l’os op de barbecue.

Zoek naar rode wijnen met zuren in plaats van zware tannines. Die maken het verschil bij rokerige gerechten.

3. Rode wijn mag ook verfrissen

Bij warm weer willen we frisheid – ook in het glas.
Wijnen die vergist worden op lagere temperaturen en slechts kort schilcontact hebben, behouden meer fruit, minder bitterheid en een levendige zuurtegraad.
Perfect om licht gekoeld te drinken.

Rode zomerwijnen smaken naar kers, framboos, viooltjes en kruiden – zonder dat je mond drooggetrokken wordt.

4. Lichte rode wijn tilt zomergerechten naar een hoger niveau

Een zomerse salade caprese, een bord pasta met tomaat en basilicum of een gegrilde tonijn met olijven en kappertjes… Je hoeft niet altijd naar wit of rosé te grijpen.
Frisse rode wijn geeft diepgang zonder te overheersen.

Denk: speels en elegant. De juiste rode wijn zorgt voor balans en spanning op je bord én in je glas.

5. Zomerwijn = jouw stijl, jouw keuze

Drink vooral wat jij lekker vindt, dát is de essentie.
En wie houdt van rode wijn, hoeft die niet opzij te schuiven zodra de zon schijnt.
Met de juiste keuze maak je van een klassiek glas rood een zomerse verademing.

Een gekoelde Grignolino of een fruitige Barbera op het terras? Gewoon doen.

Bonus: Wijn warmt sneller op dan je denkt

Een vaak vergeten zomertip: schenk nooit een vol glas rode wijn in bij warm weer. Waarom niet? Omdat het glas zelf al warm aanvoelt – zeker buiten – en wijn razendsnel opwarmt zodra hij geschonken is. Onder warme omstandigheden kan wijn 1 tot 2°C per minuut opwarmen, zeker in zonlicht of in de hand.

Een wijn die uit de kelder of koelkast komt aan 14°C, zit dus binnen enkele minuten op kamertemperatuur.

Daarom geldt: beter te koel dan te warm. Een iets te frisse wijn krijgt tijd om open te bloeien in je glas. Een te warme wijn? Die verliest meteen zijn frisheid, structuur en balans.

Schenk dus bescheiden
Hou het glas aan de steel
Gebruik een wijnkoeler met wat ijs en water
Zo blijft je rode zomerwijn ook écht zomers.

Zin om te ontdekken?

Bij Pura Passione Piemonte selecteer ik elk jaar rode wijnen die perfect zijn voor de zomer.
Licht, levendig, karaktervol. Geen zware blokkers, wel elegante genietwijnen die passen bij zomers eten, een goed gesprek of gewoon een moment voor jezelf.

Ontdek het zomerpakket ‘Zomers Rood met Karakter’

Mijn wijnverhaal begon bij een wijnbouwer in Piemonte

Daar, tussen de glooiende wijngaarden en de geur van fermenterende most, ontmoette ik Silvano Nizza.
Geen grootse introductie. Gewoon twee mensen, één klik, en een gedeelde liefde voor echte wijn.
Die ontmoeting veranderde alles. Echt álles.

Een paar maanden later nodigde ik Silvano uit in België. Ik organiseerde een kleinschalige wijnproeverij voor familie en vrienden, en hij bracht zijn wijnen mee. Geen marketing. Geen praatjes. Enkel flessen vol verhaal.
En plots zag ik het: de liefde, het geduld, het ambacht dat in elke fles kruipt. De seizoenen. De keuzes. De fouten soms ook. De magie die begint in de wijngaard en verder leeft in het glas.

Dat moment zette iets in gang.

Ik wilde begrijpen wat ik proefde. Weten waarom de ene wijn je raakt en de andere niet. En dus begon ik opnieuw te studeren. Eerst Sommelier-Conseil, daarna WSET Level 3. Nu nog steeds onderweg, altijd lerend.
In 2025 werd ik opgenomen als ridder in de Ordine dei Cavalieri del Tartufo e dei Vini di Alba – een bekroning waar ik diep dankbaar voor ben. Niet om de titel, maar om wat hij betekent: een erkenning van mijn verbondenheid met Piemonte en haar wijnen.

Intussen is wijn veel meer dan wat ik drink. Het is wat ik leef. Mijn werk, mijn passie, mijn missie.
Ik importeer exclusief wijnen uit Piemonte, geselecteerd bij kleine wijnbouwers die – net als Silvano – met hart en ziel werken. Geen massaproductie. Geen compromissen. Alleen wijnen met karakter, bodem en bezieling.

Dus ja, vandaag – National Wine Day – hef ik het glas.
Op die eerste ontmoeting. Op alles wat sindsdien kwam.
En op wat nog komt.

Salute!

Chardonnay in Piemonte? Jazeker!

Hoewel Chardonnay vaak geassocieerd wordt met Bourgogne, heeft deze druif een lange geschiedenis in de Langhe. Dankzij de Franse invloed in de regio heeft Piemonte al eeuwenlang ervaring met het cultiveren van deze nobele druif. Dit resulteert in wijnen die finesse combineren met de kenmerkende mineraliteit van de Elveziaanse kalkrijke bodems.

Wat betekent dat precies, Elveziaanse bodems? Dit verwijst naar een bijzonder terroir dat gevormd werd in het geologische tijdperk van het Elveziaan en is specifiek terug te vinden in regio’s als Barbaresco en Roero. Deze bodems zijn ontstaan uit oude mariene afzettingen en bestaan uit een combinatie van kalkhoudende mergel, klei en zand, met een rijke aanwezigheid van fossielen.

De kenmerken van deze Elveziaanse ondergrond zijn cruciaal voor de wijnbouw in de Langhe. Het hoge kalkgehalte zorgt voor een uitstekende waterretentie, waardoor de wijnstokken niet snel uitdrogen en tegelijkertijd de kenmerkende mineraliteit van de wijnen versterkt wordt. De fossielen, een erfenis van de maritieme oorsprong van de bodem, voegen een extra dimensie toe aan het terroir en dragen bij aan de complexiteit van de wijn. De structuur van de grond is stevig, maar goed doorlatend, waardoor de groei van de wijnstokken gereguleerd wordt en overmatige vegetatieve groei wordt voorkomen. Dit resulteert in geconcentreerde druiven met een verfijnd en expressief karakter.

Deze unieke bodemomstandigheden proef je terug in de Chardonnay uit de Langhe: fris, verfijnd en met een levendige spanning in de afdronk. De combinatie van zon, hoogte en deze rijke bodems geven de wijn een complexiteit die je normaal in veel duurdere Bourgondische wijnen zou verwachten.

Lolly: Een Chardonnay met Karakter

“Lolly” is een hommage aan de familie van wijnmaakster Loredana Addari en draagt een zwart-witfoto van haar moeder op het etiket. Deze verfijnde Chardonnay rijpt zes maanden op Franse eikenhouten barriques, wat hem die typisch Bourgondische elegantie geeft.

De wijn heeft een prachtige goudgele kleur, een voorbode van de rijke en expressieve aroma’s die volgen. Het boeket opent met frisse tonen van citrus en exotisch fruit, zoals ananas en mango, die harmonieus samenkomen met delicate florale hints van witte bloemen. De subtiele invloeden van het houtgebruik voegen lagen van honing, vanille en geroosterde amandelen toe, waardoor de geurbeleving nog gelaagder en verfijnder wordt.

In de mond is “Lolly” vol en romig, met een zijdezachte textuur die perfect in balans is met een levendige frisheid en een mineraal karakter. De kalkrijke ondergrond geeft de wijn een subtiele ziltigheid en een lange, elegante afdronk die zowel fris als complex blijft. Deze Chardonnay heeft niet alleen nu al een schitterend karakter, maar heeft ook het potentieel om zich in de komende jaren nog verder te ontwikkelen.

Lolly in de Spotlight op Vinitaly 2024

De gouden medaille bracht “Lolly” de erkenning die het verdient.
Op Vinitaly 2024 trok de wijn veel nieuwsgierige bezoekers, die oorspronkelijk kwamen voor de befaamde Barolo’s van Podere Ruggeri Corsini. Maar de glimmende medaille op de stand trok de aandacht, waardoor velen nieuwsgierig de Langhe Chardonnay proefden en zich lieten verrassen door deze bekroonde witte wijn. Het resultaat? Pure bewondering en een groeiende interesse in de veelzijdigheid van de Langhe-wijnen.

Een Familie met Passie voor Wijn

Podere Ruggeri Corsini is een wijnhuis dat wordt gerund door een gepassioneerde familie. Oorspronkelijk waren Loredana en haar man Nicola outsiders in de Langhe, maar hun liefde voor wijn bracht hen naar Monforte d’Alba, waar ze hun droom waarmaakten: een eigen wijnhuis opbouwen. Inmiddels spelen ook hun dochters Francesca en Vittoria een actieve rol in het bedrijf, waardoor de toekomst van Ruggeri Corsini verzekerd is.

De familie staat bekend om hun terroir-gedreven aanpak, met een focus op traditionele druivenrassen zoals Nebbiolo en Barbera. Maar hun nieuwsgierigheid en experimenteerdrang zorgen ervoor dat ze ook succesvolle wijnen maken van minder bekende rassen zoals Viognier, Baratuciat en Albarossa.

Over Lolly en… Lolly!

En dan nog een kleine anekdote: wij hebben recent een kitten geadopteerd. We dachten eerst dat we een stoer katertje in huis hadden gehaald en noemden hem Lowie, maar bij een dierenartsbezoek bleek onze dappere avonturier toch een dame te zijn. Na even nadenken (en een glas wijn) hebben we haar Lolly genoemd. Niet alleen als eerbetoon aan deze geweldige Chardonnay, maar ook omdat ze net als de wijn elegant, gracieus en verfijnd is. En laten we eerlijk zijn: net als Loredana, de wijnmaakster achter deze prachtige fles, weet ook ons Lolly precies wat ze wil! En net zoals een goede fles Chardonnay, nestelt ze zich graag op de mooiste plekjes in huis – meestal op een stapel schone was of in een doos die eigenlijk te klein voor haar is.

Ontdek Lolly en Meer

Naast de bekroonde Langhe DOC Chardonnay “Lolly” produceert Podere Ruggeri Corsini onder andere de Langhe DOC Pinot Nero “Argamakow”, een eerbetoon aan Nicola’s Russische grootvader, en een prachtige Piemonte DOC Viognier.
Hun vier Barolo’s – Barolo DOCG del Comune di Monforte d’Alba, Barolo DOCG Bricco San Pietro, Barolo DOCG Bussia “Corsini” en Barolo DOCG Bussia Riserva – verdienen een eigen artikel, maar voor nu ligt de spotlight volledig op “Lolly“.

Benieuwd naar deze gouden Chardonnay?
Uiteraard verkrijgbaar in mijn huiskamerboetiek.
Proef en ontdek waarom deze wijn niet alleen een medaille heeft gewonnen, maar ook onze harten (en die van onze kat) heeft veroverd!

De Langhe Chardonnay “Lolly” en de andere wijnen van Podere Ruggeri Corsini staan ook op de kaart van volgende restaurants:

• Restaurant VAS – Nieuwkerken-Waas – https://www.restaurantvas.be/nl
• Restaurant Decan – Berchem – https://www.restaurantdecan.be/
• Restaurant Kokovin – Sint-Niklaas – https://www.kokovin.be/
  
  

6 vrienden-wijnbouwers, waaronder ook enkele nieuwe namen, komen over uit Piemonte om meer dan 70 duurzame kwaliteitswijnen voor te stellen, Een unieke gelegenheid om de perfecte wijnen te kiezen voor lentefeesten, communies, voorjaarsetentjes of lentebarbecues.

Daarnaast worden je zintuigen verwend met exclusieve olijfolies en antipasti uit Piemonte.

Data & locatie:

• Vrijdag 9 mei: 17u – 21u
• Zaterdag 10 mei: 12u – 18u
• Zondag 11 mei: 11u – 17u

Heidebaan 88, Sint-Niklaas
Toonzaal Garage Boel (naast Pura Passione)

De degustatie is vrij toegankelijk, maar je mag je aanwezigheid altijd op voorhand doorgeven via info@purapassione.be

Van harte welkom!

𝘾𝙞𝙖𝙤, 𝙖 𝙥𝙧𝙚𝙨𝙩𝙤
Sommelier-Conseil Annick De Wilde

Oud-student sommeliers-conseil (2013) en top-sommelier Gianluca di Taranto, op zijn palmares staan Restaurant Zilte, The Jane, en nu wine director van de groepen Sanglier des Ardennes & La Petite Merveille, gaf een masterclass over zijn recent verschenen boek “De Druif”

Een uiteenzetting over de onbekende autochtone druivenrassen met telkens een degustatie van de wijnen gemaakt van het specifieke druivenras.

Een bespreking van alle 9 druivenrassen gaat hier wat te lang worden, maar uiteraard wil ik graag de 2 autochtone druivenrassen die hij uitgekozen had uit de regio Piemonte (en ook zijn favorietjes zijn ?  ) met jullie delen:

1) Pelaverga Piccolo

Pelaverga Piccolo, een kleine autochtone druif die je bijna alleen terugvindt in de gemeente Verduno (ten westen van Alba), een druif met een zeer dunne schil en relatief weinig tannines.
Gianluca beschrijft de wijn “Pelaverga di verduno” als hip en trendy. Dit omdat het makkelijker te drinken is dan de zware Barolo’s en ook omdat men streeft naar rode wijnen die lager zijn qua alcoholpercentage.

De wijn is zeer licht intens, het lijkt bijna een donkere rosé met intense aroma’s van rode rozen, bosaardbeien en veel rood fruit. In de mond ervaren we dezelfde sensaties terug, het rode fruit, de mooie aciditeit en dan ook typisch voor de Pelaverga, wat witte peper in de afdronk.

Deze schitterende maar o zo onbekende wijn (is ook mijn favoriet) drink je best licht gekoeld op 14-16° en qua foodpairing ga ik graag voor Aziatische keuken of een carpaccio. Bij visgerechten gaat deze Pelaverga ook goed.
In mijn huiskamerboetiek vind je de Verduno Pelaverga DOC van Massara di Burlotto.

2) Nebbiolo

De 2^de druif uit Piemonte , de koningsdruif de Nebbiolo. Maar dan niet in de stijl van de Langhe, krachtig en stevig maar uit de Roero. Uiteraard krulden mijn mondhoeken want ik zag direct de heerlijke Nebbiolo en Roero wijnen voor mij van Silvano Nizza.

Kenmerkend voor de Nebbiolo uit de Roero is dat de bodem meer uit zandsteen met fossielen bestaat en niet uit de donkere mergel. Dit resulteert in rode wijnen die iets soepeler en fruitiger zijn dan de stevige buren uit bvb Serralunga d’Alba.

De Roero DOCG van Silvano Nizza heeft 24 maanden houtrijping (50% botti grandi en 50% barriques) en min. 4 maanden op fles.
Licht intens, granaatrode kleur, zeer intense neus met aroma’s van viooltjes, rode bessenjam, munt en zoethout.
In de mond een volle complexe wijn met een lange afdronk en elegante fluwelen tannines.
Bij een goede Côte à l’os of een stukje wild of truffel gaat deze Roero DOCG perfect samen.

Zowel Silvano Nizza als Gianluca Burlotto zijn aanwezig op mijn lente degustatie van 21-22 en 23 april 2023.

Het was een zeer geslaagde avond met een meester-sommelier maar ook een boeiende verteller en ik geniet nu vooral na van de 9 schitterende wijnen die we geproefd hebben.
Grazie mille Gianluca.

Het boek “De Druif” vind je in de boekhandel of via uitgeverij Lannoo. En ik superblij met het gesigneerde exemplaar.

Juist, de meeste mensen hebben er nog nooit van gehoord, ook veel professionals niet. Reden te meer om wat extra aandacht te besteden aan deze autochtone druif uit Caluso, een klein wijngebied ten noordwesten van Piemonte aan de grens van Valle d’Aosta.

Wie Piemonte zegt, denkt in de eerste plaats aan Nebbiolo, Barbera en Moscato, in de tweede plaats aan Dolcetto, Arneis en misschien zelfs aan de Cortese of de Favorita, maar zelden zal iemand de Nascetta, Timorasso of Erbaluce noemen. Dat is jammer, want zij hebben zoveel meer te bieden dan wordt aangenomen.

Ivrea is een relatief kleine stad in de regio Piemonte bij Turijn en de officieuze hoofdstad van het heuvelachtige gebied Canavese. Dwars door de stad loopt de rivier de Dora Baltea, bekend vanwege het raftingcircuit. Ten oosten van de stad ligt La Serre, een 25 km lange morene wal die de samenstelling van de bodem en het klimaat van de streek en haar wijngaarden bepaalt.

Geschiedenis

Ivrea was al in de 9e eeuw een belangrijke plaats vanwege de strategische ligging langs de weg over de Alpen tussen Frankrijk en Italië. Het dankt zijn naam aan het Huis van Ivrea, een uit Frankrijk afkomstige dynastie. In de moderne geschiedenis is Ivrea beter bekend als de thuisbasis van het Olivetti-concern. Dankzij Olivetti groeide en bloeide Ivrea gedurende enkele decennia, maar het bereikte ook een dieptepunt na de ondergang van het bedrijf. De aanwezigheid van Olivetti blijft hier hangen, soms positief, soms niet.

Tot de laatste prestaties, die aan Olivetti kunnen worden toegeschreven, behoren de restauratie van de San Bernardino kerk in Ivrea en het behoud van de wijnen uit de wijk Carema. Aangezien het bedrijf vrijwel alle werknemers uit de omgeving naar Ivrea haalde, dreigde de wijnbouw in Carema uit te sterven. Als tegenprestatie zorgde Olivetti voor herstel en onderhoud van de wijngaarden en revitaliseerde de samenwerking en zorgde ervoor dat de DOC Carema kon voortbestaan.

Gletsjers vormden niet alleen het meer van Viverone, maar ook prachtige, indigne terroirs met klei, kiezels en leisteen, rijk aan fosfor, magnesium en kalium. In combinatie met de gematigde temperaturen in de vallei (gemiddeld ongeveer 13°C en zelfs in augustus nauwelijks hoger dan 25°C) is dit ideaal voor witte wijnen, met name voor de Erbaluce. De druif leent zijn naam aan drie soorten wijn: Erbaluce di Caluso, Caluso Passito (inclusief Riserva) en Erbaluce di Caluso Spumante. Dit ras geeft meteen de veelzijdigheid van deze druif aan, de toevoeging Caluso verwijst naar de locatie van de allerbeste wijngaarden.

De geschiedenis van de Erbaluce druif gaat minstens terug tot 1606, in dat jaar wordt hij genoemd in een boek van de juwelier Giovan Battista Croce, ten tijde van Carlo Emanuele I. Zijn naam is gebaseerd op de lichtroze (tot zelfs amberkleurige) kleur die hij aan het eind van het seizoen vertoont.

Eigenschappen van de Erbaluce druif

Typisch voor de Erbaluce is zijn frisse karakter, deels gebaseerd op een levendige, natuurlijke zuurgraad. Zijn veelzijdigheid komt volledig tot uiting in een brede reeks wijnen, zowel mousserend als droog en stil en zoet. Duidelijk een druif met veel voordelen, want:

– Zowel druif als wijn zijn autochtoon.

– Zowel de druif als de wijn zijn uniek in Italië

– Zowel de druif als de wijn worden uitsluitend in dit gebied gemaakt.

– De kwaliteit is gemiddeld goed tot zeer goed.

– De wijnen zijn goed verteerbaar en makkelijk inzetbaar in de gastronomie.

– De wijnen verouderen goed

– De wijnen zijn over het algemeen zeer betaalbaar

Ongeveer 20% van alle Erbaluce wordt gebruikt voor mousserende wijnen, allemaal gemaakt op de klassieke manier.  De kern wordt echter gebruikt voor droge, stille witte wijnen, aangename, verkwikkende begeleiders van talrijke lichtere maar ook meer uitgesproken gerechten. Zoete Erbaluce is een zogenaamde Passito, dus gemaakt van gedroogde druiven, zeer fijne wijnen om rijke gangen te begeleiden, niet alleen desserts. En dat de regionale keuken zo goed past bij de verschillende Erbaluces, is natuurlijk geen toeval.

Azienda Agricola Orsolani

Een van de topproducenten in deze regio is ongetwijfeld Orsolani. Tijdens een bezoek leerde ik de zeer enthousiaste wijnbouwer Gian Luigi Orsolani kennen, huidig eigenaar van het familiebedrijf.

Hoewel hun geschiedenis teruggaat tot 1894, is Orsolani niet een van de oudste wijnfamilies, maar wel een die onbetwistbaar is. De oprichters waren Orsolani Giovanni en zijn vrouw Domenica, die terugkeerden uit Amerika om de herberg “Locanda Aurora” te beginnen. Domenica werkte in de keuken en Giovanni zorgde voor de wijngaarden en de wijnen. Aanvankelijk werd de wijn alleen in hun eigen herberg verkocht, maar al snel groeide de vraag en moest de productie worden uitgebreid. Langzaam maar zeker werd het maken van kwaliteitswijnen hun core business.

Natuurlijk maakte Orsolani de traditionele zoete Erbaluce, maar in 1968 introduceerden ze een mousserende versie, de eerste in de regio. In 1985 werd deze gevolgd door de ‘La Rustia’, zijn antwoord op de vraag naar droge witte Erbaluce van topkwaliteit. In de loop der jaren voerde Gian Luigi vele experimenten uit om zijn wijnen te verbeteren en natuurlijk maakt het gebruik van barriques daar deel van uit. Momenteel beheert hij de invloed van zuurstof tijdens de vinificatie en de rijping. Zijn principes zijn duidelijk: oxidatie is slecht, beluchting is goed.

Orsolani is enthousiast, gemotiveerd en overtuigd van het nut en de noodzaak om authentieke wijnen te maken. “Wijnmaken mag nooit een industrie zijn”: zegt hij. “Wijn is cultuur en industriële wijnen zijn een belediging. Ons doel is de erfenis van onze rijke geschiedenis uit te breiden en waar mogelijk te verbeteren. Internationale druiven als Cabernet en Chardonnay hebben we niet nodig en moeten we ook niet gebruiken. Zij zijn niet de reden van ons bestaan. Wij en onze wijnen hebben een eigen identiteit en zijn niet te vergelijken. Wij hebben hooguit een vergelijkbare positie als andere originele wijnen zoals Gavi, maar met onze eigen unieke kenmerken. De stijl en het karakter van onze wijnen is nog steeds hetzelfde, maar we zien een verandering in de waardering. Vijf jaar geleden kende niemand onze wijnen en nu krijgen ze ineens Tre Bicchieri in de Gambero Rosso gids. Voor ons een bevestiging dat geduld en kwaliteit worden beloond, ook al moet je ‘even’ wachten op erkenning.

De toekenning van de DOCG-status voor onze Erbaluce is een nieuw hoogtepunt in onze geschiedenis en benadrukt dat we op de goede weg zijn. Dit geldt ook voor onze koestering van oude waarden. Het behoud van de pergola’s en “Alteno Canavesano” bijvoorbeeld. Deze arosing is geen toeval, maar heeft een specifieke reden en een duidelijk effect. Ze zijn minder gevoelig voor nachtvorst en de trossen worden beschermd tegen overvloedig zonlicht. Wij zijn niet tegen Guyot, maar wij willen wel eerst begrijpen waarom deze moderne methoden ineens overal moeten worden toegepast in plaats van onze eigen tradities. We weten niet eens genoeg van de pergola en verdere studie lijkt ons een logische stap en beter dan zomaar op Guyot af te gaan”.

Wie de wijnen van Orsolani proeft, weet dat dit niet zomaar iets is wat Gian Luigi zegt. Het bewijs dat hij gelijk heeft, zit in de wijnen die hij maakt.

Bron: Fred Nijhuis en eigen research